Pagina laden...


Onze missie is om het proces van je huis verkopen zo begrijpelijk mogelijk te maken. Wij leggen iedere stap aan je uit, geven handige tips en maken het gemakkelijk om de beste verkoopspecialisten te vinden.
Je vader of moeder is naar een verzorgingstehuis verhuisd. Nu overwegen jullie het huis te verkopen, maar zowel jij als je ouder maken zich zorgen: wat betekent de verkoop voor de eigen bijdrage van de zorg?
Wanneer je ouder in een zorginstelling zoals een verpleeghuis of verzorgingshuis gaat wonen, betaalt hij of zij een eigen bijdrage voor de zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz).[6] Voor zorg uit de Wlz is een Wlz-indicatie van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) nodig.[7]
Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) stelt de eigen bijdrage vast, stuurt je ouder daarover een brief (de beschikking) en daarna elke maand een factuur.[6]
Hoeveel de eigen bijdrage precies is, verschilt per persoon. Het hangt af van het inkomen en het vermogen van je ouder, en van de vraag of hij of zij een partner heeft.[1] Met een proefberekening op de CAK-website kun je een schatting maken. Dat bedrag kan afwijken van wat je ouder uiteindelijk moet betalen.[8]
Krijgt je ouder geen zorg uit de Wlz, maar hulp van de gemeente uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)? Dan gelden andere regels. Voor de meeste Wmo-hulp betaal je in 2026 een abonnementstarief van € 21,80 per maand, ongeacht inkomen of vermogen. Het kabinet wil die bijdrage inkomens- en vermogensafhankelijk maken, maar dat is nog een voorstel dat beide Kamers moeten goedkeuren.[9] Dit artikel gaat over de eigen bijdrage voor de Wlz.
De belangrijkste bedragen op een rij:
| Kerncijfer eigen bijdrage Wlz | 2026 | 2027 (aangekondigd door het CAK) | Bron |
|---|---|---|---|
| Peiljaar inkomen en vermogen | 2024 | 2025 | CAK[1][11] |
| Toetsbedrag vermogen | € 36.952 (alleenstaand) / € 73.904 (met partner) | € 37.395 (alleenstaand) / € 74.790 (met partner) | CAK[5][11] |
| Vermogensbijtelling | 4% van het vermogen boven het toetsbedrag | 4% van het vermogen boven het toetsbedrag | CAK[5][11] |
| Lage eigen bijdrage (eerste 4 maanden in een instelling), per maand | € 212,60 tot € 1.115,80 | € 218,60 tot € 1.147,80 | CAK[1][11] |
| Hoge eigen bijdrage, per maand | € 0 tot € 3.061,80 | € 0 tot € 3.149,40 | CAK[1][11] |
| Zak- en kleedgeld (aftrekpost bij de hoge eigen bijdrage), per jaar | € 4.925 (alleenstaand) / € 7.661 (met partner) | nog niet gepubliceerd | CAK[10] |
| Eigen woning na opname, zonder fiscale partner in huis | Tot 2 jaar na de datum van opname eigen woning (box 1) | idem | Belastingdienst[2] |
Is je ouder van huis naar een zorginstelling verhuisd, dan betaalt hij of zij de eerste 4 maanden de lage eigen bijdrage. Daarna is het meestal de hoge eigen bijdrage.[3]
In die eerste maanden lopen de vaste lasten van het huis, zoals hypotheek of huur, energie en verzekeringen, vaak nog gewoon door. Het verschil tussen de twee bijdragen kan groot zijn: in 2026 is de lage bijdrage maximaal € 1.115,80 per maand en de hoge maximaal € 3.061,80.[1]
Na de eerste vier maanden betaalt je ouder dus meestal meer per maand, afhankelijk van inkomen en vermogen en tot aan het maximum.[10]
Tip
In een paar situaties blijft de lage bijdrage gelden, ook na de eerste 4 maanden:[3]
Woont de partner van je ouder (bijvoorbeeld je andere ouder) nog thuis? Dan betaalt je ouder in de zorginstelling altijd de lage eigen bijdrage, ook na de eerste 4 maanden.[3]
Betaalt je ouder de hoge eigen bijdrage, maar ook voor het levensonderhoud van een eigen kind, stiefkind of pleegkind jonger dan 27 jaar, waarvoor kinderbijslag of studiefinanciering wordt ontvangen? Dan kan het CAK de bijdrage mogelijk aanpassen naar de lage eigen bijdrage. Daarvoor zijn bewijsstukken nodig.[13] Bij hoogbejaarde ouders komt dit weinig voor.
Krijgt je ouder langdurige zorg thuis, bijvoorbeeld met een volledig pakket thuis (vpt), deeltijdverblijf, een modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb)? Dan betaalt hij of zij altijd de lage eigen bijdrage.[3] Dat geldt niet als je ouder in een verpleeghuis woont.
Tip
De berekening van de eigen bijdrage is een beetje technisch, maar we leggen het simpel uit. Het CAK rekent met het inkomen en het vermogen van je ouder van twee jaar eerder.[1]
Voor de eigen bijdrage in 2026 kijkt het CAK dus naar inkomen en vermogen in 2024, en voor 2027 naar 2025. Die gegevens staan dan vast en de Belastingdienst geeft ze aan het CAK door.[1][11] Maar wat wordt nu verstaan onder inkomen en vermogen?
Onder inkomen valt wat je ouder aan inkomsten had, zoals AOW en pensioen. Het CAK gaat uit van het verzamelinkomen: het totaal uit de drie belastingboxen. Box 1 gaat over inkomsten uit werk, uitkering en eigen woning, box 2 over een aanmerkelijk belang (vaak niet relevant hier) en box 3 over vermogen.[10]
Onder vermogen valt wat in box 3 staat, zoals spaargeld, beleggingen of een tweede woning[5], en dus ook de opbrengst van een verkochte woning die op de bank staat.[14] Niet het hele vermogen telt mee.
In 2026 werkt het CAK met een toetsbedrag van € 36.952 voor een alleenstaande of € 73.904 met partner. Vermogen tot dat bedrag telt niet mee voor de eigen bijdrage.[5] Voor 2027 heeft het CAK € 37.395 of € 74.790 aangekondigd.[11]
Van het vermogen boven het toetsbedrag telt het CAK 4% op bij het inkomen.[5] Je ouder betaalt dus niet over het hele spaargeld, maar bij veel vermogen gaat de bijdrage door die bijtelling wel richting het maximum.
Voor de hoge eigen bijdrage telt het CAK het inkomen en de vermogensbijtelling bij elkaar. Daar gaan onder meer de betaalde belasting, een vast bedrag voor de zorgverzekering en een bedrag voor zak- en kleedgeld vanaf. De uitkomst per jaar, gedeeld door 12, is de bijdrage per maand:[10]
Bij een laag inkomen en weinig vermogen valt de hoge bijdrage laag uit: het minimum is in 2026 € 0 per maand.[1]
Bij een hoger inkomen of veel vermogen is de bijdrage hoger, tot aan het maximum van € 3.061,80 per maand in 2026.[10]
Tip
Stel, je besluit om het huis van je ouder te verkopen nu hij of zij in het verzorgingstehuis woont. Wat betekent dat voor de financiën en de eigen bijdrage?
Bij verkoop komt de overwaarde van de woning vrij: wat overblijft nadat een eventuele hypotheek is afgelost. Dat bedrag komt op de bankrekening van je ouder en verhoogt het vermogen. Over de verkoop zelf betaalt je ouder geen extra belasting, maar de Belastingdienst rekent de overwaarde wel tot het vermogen.[14]
Zolang de woning nog niet verkocht was en gold als eigen woning (box 1), telde de waarde níet mee voor de bijdrage. Na verkoop staat het geld in box 3 en telt het mee als vermogen.[5]
Je ouder wordt op papier dan een stuk “rijker”, waardoor de eigen bijdrage later stijgt. Dat gebeurt niet direct: het CAK kijkt naar het vermogen van twee jaar eerder.[1]
Stel, je moeder is alleenstaand. Het huis is in 2023 verkocht en op 1 januari 2024 staat er € 200.000 op haar rekening. Voor de eigen bijdrage in 2026 kijkt het CAK naar dat vermogen van 2024.[5]
€ 200.000 − € 36.952 (toetsbedrag 2026) = € 163.048. Daarvan telt 4% mee: in 2026 komt er € 6.521,92 bij het inkomen voor de eigen bijdrage. Hoeveel de maandbijdrage daardoor stijgt, hangt af van de rest van de berekening; meer dan € 3.061,80 per maand wordt het in 2026 niet.[10] Dit is een eigen rekenvoorbeeld van Huis Verkopen, volgens de rekenmethode van het CAK.
De timing van de verkoop is belangrijk. Voor het vermogen in box 3 geldt als peildatum 1 januari, 00.00 uur.[4] Het maakt dus uit of het geld van de huisverkoop vóór of ná 1 januari op de rekening staat.
Verkoop je het ouderlijk huis in december en staat de overwaarde op 31 december op de rekening? Dan telt dat bedrag op 1 januari meteen mee in box 3. Het hoort dan bij het vermogen van dat nieuwe jaar en het CAK rekent daar twee jaar later mee.[1]
Voorbeeld: verkoop in december 2025 -> per 1-1-2026 vermogen hoger -> CAK rekent in 2028 met dat vermogen. Je hebt in dit scenario iets minder lang “voordeel” van het lage vermogen.
Besluit je te wachten tot januari om te verkopen? Op 1 januari was de woning nog niet verkocht (dus geen groot bedrag op de rekening). Het geld komt pas in dat nieuwe jaar binnen.
Gevolg: op 1 januari van dat jaar stond het vermogen nog laag. De overwaarde telt pas mee op de peildatum een jaar later. Daarmee schuift het meetellen voor de eigen bijdrage een jaar op.
Voorbeeld: verkoop begin januari 2026 -> per 1-1-2026 nog geen verkoopgeld, pas per 1-1-2027 telt het -> CAK rekent pas in 2029 met dat vermogen.
Tip
Je ouder hoeft het huis niet direct te verkopen zodra hij of zij in het verzorgingstehuis gaat wonen. Zolang de woning eigendom blijft van je ouder én fiscaal eigen woning is, telt de waarde niet als vermogen mee.[2]
Wordt je ouder vanwege medische redenen of ouderdom opgenomen, met een indicatie van het CIZ, en woont er geen fiscale partner meer in het huis? Dan blijft de woning nog tot 2 jaar na de datum van opname de eigen woning. Blijft de fiscale partner er wonen, dan blijft het gewoon de eigen woning.[2] In die periode telt de woningwaarde dus niet als vermogen voor de eigen bijdrage.
In theorie kun je zo het effect van de verkoop op de bijdrage enkele jaren uitstellen. Let op: dit betekent wel dat het huis intussen leeg blijft of te koop staat, met eventuele kosten van dien (bijvoorbeeld onderhoud, verzekeringen, OZB).
Daarnaast vervalt na de eerste vier maanden de lage bijdrage.[3] Vanaf dan betaalt je ouder de hoge bijdrage op basis van inkomen en vermogen, maar in de eerste jaren nog zonder de waarde van het huis.
Helemaal ontkomen aan de eigen bijdrage zal meestal niet lukken. Maar je kunt er wel voor zorgen dat je ouder niet méér betaalt dan nodig.
Enkele strategieën om de eigen bijdrage zo laag mogelijk te houden:
Huis aanhouden
Schenkingen doen
Kosten vooruitbetalen
Partnerstrategie (indien van toepassing)
Herberekening aanvragen bij het CAK
Zoals gezegd kun je ervoor kiezen om de woning niet direct te verkopen. Zolang het huis binnen de termijn als eigen woning geldt, telt de waarde niet mee als vermogen.[2]
Je ouder betaalt dan na de eerste vier maanden wel de hoge bijdrage, maar berekend over een lager vermogen. Dit kan voordelig zijn als je ouder bijvoorbeeld niet lang meer van de zorg gebruik hoeft te maken.
Tip
Een manier om het vermogen van de ouder te verlagen is door geld te schenken aan de kinderen. Dit kan bijvoorbeeld (gedeeltelijk) van de verkoopopbrengst, maar de ouder kan hier ook al voor de verkoop mee beginnen.
Geeft je ouder spaargeld weg aan de kinderen, dan merkt hij of zij dat volgens het CAK over 2 jaar in de eigen bijdrage.[5] Schenk bij voorkeur binnen de vrijstellingen: in 2026 mogen ouders hun kind €6.908 belastingvrij schenken, waarbij beide ouders samen als 1 schenker gelden.[15]
Uitgaven die toch nodig zijn, kun je vóór de jaarwisseling doen. Voor box 3 telt wat er op 1 januari staat[4]: wat al is uitgegeven, telt dan niet meer mee als vermogen.
Denk aan aanvullende zorg of voorzieningen die je ouder zelf betaalt. Vraag bij medische hulpmiddelen wel eerst na wat de instelling regelt: voor een rolstoel of douchestoel hoeft je ouder meestal niets bij te betalen.[8]
Natuurlijk moet je dit alleen doen voor uitgaven die zinvol zijn – geld moet niet zomaar worden “opgemaakt”, maar als er toch bestedingen nodig of nuttig zijn, is het effect dat het vermogen daalt.
Heeft je ouder nog een partner die thuis woont? Dan betaalt je ouder in de instelling altijd de lage eigen bijdrage. Krijgt je ouder een AOW voor ongehuwden, dan ziet het CAK hem of haar als alleenstaand en wordt het de hoge eigen bijdrage.[3]
Overweeg je zo'n AOW-wijziging, zet dan de AOW voor ongehuwden af tegen de hogere eigen bijdrage en eventuele andere gevolgen. Vraag het na bij de SVB en het CAK voordat je iets wijzigt.
Tip
Is het inkomen van je ouder nu veel lager dan twee jaar geleden, terwijl de eigen bijdrage nog gebaseerd wordt op dat “rijkere” verleden?
Dan kun je bij het CAK een aanpassing van de eigen bijdrage aanvragen. Het CAK rekent dan met het inkomen van nu.[17] Voor de lage eigen bijdrage moeten inkomen en vermogen in 2026 minstens € 3.293,60 lager zijn dan in 2024. Voor de hoge eigen bijdrage kijkt het CAK of je ouder na betaling van de hoge bijdrage en de standaardpremie zorgverzekering per maand minder overhoudt dan de zak- en kleedgeldgrens (januari t/m juni 2026: € 443,76 voor een alleenstaande).[17]
Iedere familie heeft andere wensen en omstandigheden. Hieronder enkele praktische scenario’s met tips, zodat je kunt kijken wat het beste aansluit bij jouw situatie:
In dit geval hoeven jullie het huis niet te verkopen als dat niet gewenst is. Blijft de fiscale partner in de woning wonen, dan blijft het de eigen woning[2], en je ouder in de instelling betaalt de lage eigen bijdrage.[3]
Zorg wel dat de vaste lasten van het huis gedekt blijven uit het inkomen van je ouders. Bespreek samen of verkoop in de toekomst nodig of gewenst is (bijvoorbeeld als de thuiswonende ouder ook kleiner wil wonen).
Je kunt overwegen om voorlopig niet te verkopen. Tot 2 jaar na de opname telt het huis niet als vermogen[2], dus betaalt je ouder de bijdrage voorlopig over een lager vermogen.
Na de eerste vier maanden betaalt je ouder meestal de hoge bijdrage.[3] Het effect van het huis of de verkoopopbrengst komt daar pas later bij, via de peildatum van 1 januari en het peiljaar van twee jaar eerder.
Tip
Praat met je ouder en leg uit dat er een grens zit aan wat hij of zij moet betalen: in 2026 nooit meer dan € 3.061,80 per maand. Bovendien trekt het CAK bij de hoge bijdrage een bedrag voor zak- en kleedgeld af, zodat er geld overblijft voor persoonlijke uitgaven zoals kleding en verzorging (in 2026 € 4.925 per jaar voor een alleenstaande).[10]
Houdt je ouder per maand toch minder over dan de zak- en kleedgeldgrens, dan kan het CAK de hoge bijdrage aanpassen.[17]
Als het nodig is om de woning te verkopen om de kosten van het tehuis of dubbele lasten te dekken, doe dat dan. De eigen bijdrage gaat hierdoor later wel omhoog, maar je voorkomt dat rekeningen onbetaald blijven in de tussentijd. Kan je ouder de hoge bijdrage niet betalen zolang het huis te koop staat, vraag dan de betalingsregeling bij het CAK aan.[12]
Probeer de verkoop zo gunstig mogelijk te plannen (bijvoorbeeld rond de jaargrens, zoals eerder genoemd, als dat haalbaar is). En bedenk een plan voor de opbrengst om de hoogte van de eigen bijdrage en andere belastingen te beperken.
Zoals je hebt gelezen, kan het slim plannen van de verkoop schelen in de eigen bijdrage. Maar ook de keuze van de makelaar telt mee voor wat de verkoop je ouder oplevert.
Uit eigen analyse van Huis Verkopen blijkt dat de best presterende makelaars gemiddeld een 4,4% hogere verkoopprijs halen.
Op een huis met een waarde van € 450.000 betekent dit € 19.800 extra bij verkoop (eigen rekenvoorbeeld).
Tip
Alle bronnen zijn gecontroleerd op 12 november 2026. De rekenvoorbeelden en de afleiding over het jaar waarin een verkoop meetelt voor de eigen bijdrage zijn eigen berekeningen van Huis Verkopen, volgens de regels van het CAK en de Belastingdienst. De 4,4% is een eigen analyse van Huis Verkopen.
Hoe vond je dit artikel?

Wil je het hele traject overzien? Lees onze complete gids over huis verkopen: de stappen, de kosten en hoe je de juiste makelaar vergelijkt.

Je kunt de overwaarde op je huis verzilveren door je woning te verkopen en terug te huren, maar dat heeft gevolgen voor je vermogen en de belasting di...

Je mag niet zomaar het huis van je ouder in een verpleeghuis verkopen, maar moet daarvoor toestemming krijgen met een onderhandse volmacht, notariële...