Pagina laden...


Onze missie is om het proces van je huis verkopen zo begrijpelijk mogelijk te maken. Wij leggen iedere stap aan je uit, geven handige tips en maken het gemakkelijk om de beste verkoopspecialisten te vinden.
Heb jij een afbetaald huis geërfd van een familielid? Dan wil je natuurlijk zo min mogelijk belasting betalen over de waarde van het huis. In dit artikel lees je hoeveel erfbelasting je betaalt over een afbetaald huis, hoe de waarde wordt bepaald, welke belastingen daarna nog meespelen en wat je vooraf kunt doen om erfbelasting te beperken.
Laten we beginnen met de cijfers. Erf je een huis als partner, kind of kleinkind van de overledene, dan heb je een flinke vrijstelling van de erfbelasting [1]. Je betaalt alleen erfbelasting over het deel van je erfenis dat boven je vrijstelling uitkomt [1].
Ook als je een andere relatie tot de overledene hebt, heb je een (kleinere) vrijstelling. Het tarief over het deel boven je vrijstelling hangt ook af van je relatie [2]:
| Relatie tot de overledene | Vrijstelling in 2026 | Tarief tot €158.669 | Tarief daarboven |
|---|---|---|---|
| Echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonend partner | €828.035 [1] | 10% [2] | 20% [2] |
| Kind, pleegkind of stiefkind | €26.230 [1] | 10% [2] | 20% [2] |
| Kleinkind | €26.230 [1] | 18% [2] | 36% [2] |
| Achterkleinkind | €2.769 [1] | 18% [2] | 36% [2] |
| Kind met een beperking (onder voorwaarden) | €78.671 [1] | 10% [2] | 20% [2] |
| Ouder (als beide ouders erven is het samen €62.110) | €62.110 [1] | 30% [2] | 40% [2] |
| Andere erfgenaam, bijvoorbeeld een zus of vriend | €2.769 [1] | 30% [2] | 40% [2] |
Je weet nu hoeveel erfbelasting je betaalt als je een huis erft, maar wanneer moet je aangifte doen en het geld overmaken naar de Belastingdienst?
Als je een huis erft, moet je aangifte erfbelasting doen bij een overlijden vanaf 2026 binnen 20 maanden (bij een overlijden in 2025 of eerder: 8 maanden), volgens de Belastingdienst [5][6]. Belastingrente betaal je bij een overlijden vanaf 2026 pas vanaf 20 maanden na het overlijden, ook als je uitstel van de aangifte hebt gekregen [6].
Daarna krijg je een aanslag. Die moet je binnen 6 weken na de datum op het aanslagbiljet betalen [7]. Lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat je in het geërfde huis wilt gaan wonen of omdat het huis nog te koop staat, dan kun je schriftelijk uitstel van betaling vragen. Daarover betaal je wel invorderingsrente [8].
Hieronder 3 scenario's voor een afbetaald huis met een WOZ-waarde van €300.000, zonder andere bezittingen of schulden (eigen rekenvoorbeeld van Huis Verkopen, met de vrijstellingen en tarieven van 2026). Je trekt eerst de vrijstelling af en past daarna het tarief toe [2]. Voor partners en kinderen is dat in 2026 10% tot €158.669 en 20% daarboven [2].
Scenario 1: Als een partner het huis van €300.000 erft, is in 2026 de eerste €828.035 vrijgesteld van erfbelasting [1]. Omdat de waarde van het huis lager is dan de partnervrijstelling, hoeft de partner in dit geval geen erfbelasting te betalen. Zijn er ook kinderen en geldt de wettelijke verdeling, dan krijgen zij een geldvordering op de partner ter grootte van hun erfdeel [10]. Over die vordering betalen de kinderen nu al erfbelasting [9].
Scenario 2: Als een kind het huis als enige erfgenaam erft (bijvoorbeeld na het overlijden van de laatste ouder), is in 2026 de eerste €26.230 vrijgesteld [1]. Over de resterende €273.770 (€300.000 - €26.230) is erfbelasting verschuldigd volgens deze tarieven [2]:
In totaal moet het kind in 2026 dus €38.887,10 erfbelasting betalen over het geërfde huis.
Scenario 3: Erft een kleinkind het huis, dan is de vrijstelling in 2026 ook €26.230 [1], maar het tarief hoger: 18% tot €158.669 en 36% daarboven [2]. Over dezelfde €273.770 is dat 18% × €158.669 = €28.560,42 plus 36% × €115.101 = €41.436,36, samen €69.996,78 in 2026.
Voor de erfbelasting telt een woning tegen de WOZ-waarde (Waardering Onroerende Zaken). Je mag kiezen: de WOZ-waarde van het jaar van overlijden, of die van het jaar erna als die al bekend is. Kies de laagste, dat is voor jou het voordeligst [3][5]. Erf je een woning in 2026, dan kies je uit de WOZ-waarde 2026 (peildatum 1 januari 2025) en de WOZ-waarde 2027 (peildatum 1 januari 2026) [3].
De WOZ-waarde stelt de gemeente vast. De verkoopprijs die je voor het huis zou kunnen krijgen kan daarvan afwijken, maar voor de erfbelasting telt de WOZ-waarde [5].
Alleen als de woning vóór het overlijden ingrijpend is veranderd, bijvoorbeeld door een verbouwing, ga je uit van de marktwaarde: de hoogste prijs die je op het moment van overlijden voor de woning zou kunnen krijgen [3]. Ben je zelf benieuwd wat het geërfde huis nu op de markt waard is?
Laat dan een gratis waardebepaling uitvoeren door een makelaar. Zo krijg je een realistisch beeld van de verkoopwaarde, bijvoorbeeld als je overweegt het huis te verkopen. De erfbelasting blijft gebaseerd op de WOZ-waarde.
De waarde van een erfenis is de waarde van de bezittingen minus de schulden [3]. Voor een woning gaat de Belastingdienst uit van de WOZ-waarde min de hypotheekschuld [4].
Bij een afbetaald huis is er geen hypotheekschuld om af te trekken, dus telt de volle WOZ-waarde mee voor de erfbelasting. Daartegenover staat dat je geen hypotheek hoeft af te lossen van het bedrag dat je na een eventuele verkoop overhoudt.
Als er nog wel een openstaande hypotheekschuld is op het huis, gaat die van de waarde van het huis af [4].
Stel, het huis heeft een WOZ-waarde van €300.000 en er staat nog een hypotheekschuld open van €100.000. De waarde van het huis voor de erfbelasting is dan €200.000 (€300.000 - €100.000; eigen rekenvoorbeeld van Huis Verkopen).
Van dat lagere bedrag trek je je vrijstelling af, en over de rest betaal je erfbelasting [2].
Hier de belangrijke punten om te onthouden:
Een openstaande hypotheekschuld gaat af van de WOZ-waarde van het geërfde huis [4]
De waarde van de erfenis is de bezittingen minus de schulden [3]
Hoe lager de waarde waarover erfbelasting wordt geheven, hoe lager het erfbelastingbedrag
Kortom, met een hypotheekschuld valt de erfbelasting voor een geërfd huis lager uit dan bij een afbetaald huis met dezelfde WOZ-waarde, omdat de schuld de waarde van de erfenis verlaagt.
Als je partner van de overledene bent, heb je zoals de tabel bovenaan dit artikel laat zien een flinke vrijstelling van de erfbelasting [1]. Maar wat als de waarde van het geërfde huis hoger is dan de vrijstelling, zoals vaak bij kinderen?
De meeste mogelijkheden liggen vóór het overlijden, bij degene die het huis nalaat. Na het overlijden bepalen het testament of de wet wie wat erft. Deze punten kunnen helpen:
Wanneer je een huis erft van je overleden ouders, ben je niet verplicht om het te verkopen. Je mag er ook gaan of blijven wonen [21], maar wel zijn er een aantal praktische zaken waarmee je rekening moet houden:
Je moet de erfbelasting over de waarde van het huis betalen aan de Belastingdienst. Heb je daar het geld niet voor omdat je in het ouderlijk huis wilt wonen, dan kun je schriftelijk uitstel van betaling vragen; dat kost invorderingsrente [8].
Als het huis nog niet is afbetaald, hangt het er onder meer van af of je genoeg inkomen hebt om de hypotheek op jouw naam te laten zetten [21].
Eventuele andere erfgenamen zoals broers of zussen erven voor gelijke delen mee, tenzij een testament iets anders bepaalt [10]. Neem je het huis over en koop je hen uit, dan betaal je daarover geen overdrachtsbelasting zolang je zelf erfgenaam bent [20].
Ga je er zelf wonen, dan is het geërfde huis je eigen woning en geef je het aan in box 1 [13][4].
Als je alle formaliteiten goed regelt, kan wonen in het ouderlijk huis een mooie herinnering blijven aan de tijd met je ouders. Het geeft rust en stabiliteit in een verdrietige periode.
Tip
Heb jij een huis geërfd en wil je meer weten over de fiscale gevolgen? Om te beginnen: over het erven zelf betaal je geen overdrachtsbelasting, want een verkrijging krachtens erfrecht geldt daarvoor niet als verkrijging [20]. Hieronder zetten we de andere aandachtspunten voor je op een rijtje:
Als je een afbetaald huis erft, is er geen hypotheekrente om af te trekken. Is het huis dat je erft echter nog niet afbetaald én wil je het niet direct verkopen?
Erf je een huis en ga je daarin wonen, dan is die woning je eigen woning [13]. Is de erfenis nog niet verdeeld, maar wil je er wel wonen? Dan mag je de (hypotheek)rente toch aftrekken als de erfenis binnen 2 jaar na het overlijden is verdeeld [13].
Voor een lening die je op of na 1 januari 2013 voor het eerst hebt afgesloten, gelden twee voorwaarden: je gebruikt de lening voor het kopen, verbouwen of onderhouden van je eigen woning, en je lost minimaal lineair of annuïtair af in 30 jaar [14].
Woon je zelf in het geërfde huis, dan krijg je naast een eventuele hypotheekrenteaftrek ook te maken met het eigenwoningforfait, ook als het huis is afbetaald.
Het eigenwoningforfait is een bedrag dat de Belastingdienst bij je inkomen telt, maar alleen als je een koopwoning hebt die je hoofdverblijf is [15]. Het is een percentage van de WOZ-waarde. Voorbeeld van de Belastingdienst voor 2026: bij een WOZ-waarde van €280.000 is het percentage 0,35%, dus €980 [15].
Of het eigenwoningforfait voor jou geldt, hangt af van wat je met het huis doet:
Als je de geërfde woning gaat bewonen als je eigen hoofdverblijf, valt hij in box 1 en tel je het eigenwoningforfait bij je inkomen [4][15].
Heb je geen of een kleine hypotheek, zoals bij een afbetaald huis, dan krijg je een aftrek omdat je geen of een kleine eigenwoningschuld hebt (de Wet Hillen). Die aftrek wordt afgebouwd: in 2026 krijg je nog 71,867% van het verschil tussen je eigenwoningforfait en je aftrekbare kosten als aftrek [16].
Als je de geërfde woning verhuurt of leeg laat staan, is het geen eigen woning en betaal je geen eigenwoningforfait [15][17]. De waarde van de woning en een eventuele schuld vallen dan in box 3 [17][4].
Ben jij benieuwd naar de actuele marktwaarde van een afbetaald huis dat je geërfd hebt, bijvoorbeeld omdat je overweegt het te verkopen? Vraag dan een gratis en vrijblijvende waardebepaling aan bij een lokale makelaar. Erf je samen met anderen, lees dan ook hoe je een huis verkoopt met meerdere erfgenamen. Meer over de vrijstellingen, tarieven en aangifte lees je in ons artikel over erfbelasting.
Elk cijfer en elke feitelijke bewering in dit artikel verwijst met een nummer tussen haken naar een van de bronnen hieronder. Alle bronnen zijn gecontroleerd op 12 november 2026. De rekenvoorbeelden zijn eigen berekeningen van Huis Verkopen met de vrijstellingen en tarieven van 2026.
Hoe vond je dit artikel?

Wil je het hele traject overzien? Lees onze complete gids over huis verkopen: de stappen, de kosten en hoe je de juiste makelaar vergelijkt.

Ontdek hoeveel belasting je moet betalen over de overwaarde op je huis. Lees over de bijleenregeling, eigenwoningregeling en het schenken van overwaar...

Je kunt je koophuis tijdens je leven schenken aan je kinderen, maar er gelden regels rond belasting en overdracht. Door slim gebruik te maken van vrij...