Erfenis verdelen tussen broer en zus: hoe zit dat?

Ontvang jij een erfenis? Dan moet je deze vaak verdelen in de familie, bijvoorbeeld tussen een broer of zus. Lees hier hoe je een erfenis in 2026 verdeelt, ook zonder testament of als er geen contact is tussen broers en zussen.

Hoe verdeel je een erfenis tussen broer en zus?

De verdeling van een erfenis hangt af van het testament. Is er een testament? Dan geldt de verdeling zoals die in het testament is opgenomen. Is er geen testament, dan geldt de wettelijke verdeling in het erfrecht.

De wettelijke verdeling bepaalt de volgorde van erfgenamen als er geen testament is. Dit systeem werkt met groepen erfgenamen:

Een hogere groep gaat altijd voor op een lagere groep. Zijn er erfgenamen in de eerste groep, zoals de echtgenoot of kinderen van de overledene? Dan erven mensen uit de tweede groep niets.

Wat is de wettelijke verdeling bij een erfenis?

Bij een erfenis zijn er twee scenario's mogelijk:

• Eén ouder leeft nog

• Beide ouders zijn overleden

Eén ouder leeft nog

Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen is de helft van de erfenis van de langstlevende partner. De andere helft wordt gelijk verdeeld tussen de langstlevende partner en de kinderen (bijvoorbeeld een broer en zus).

Het maakt hierbij niet uit of het ene kind meer contact had met de ouders dan het andere kind, of meer voor ze heeft gezorgd. De wet behandelt alle kinderen gelijk, tenzij de ouders in het testament anders hebben bepaald.

De kinderen krijgen hun erfdeel echter niet direct uitgekeerd. In eerste instantie gaan alle bezittingen en schulden naar de langstlevende ouder. Het erfdeel van de kinderen wordt dan omgezet in een vordering op de langstlevende ouder.

Beide ouders overleden

Is de langstlevende ouder ook overleden? Dan kunnen de kinderen hun vordering op de langstlevende ouder opeisen. Daarnaast krijgen ze ook hun erfdeel uit de nalatenschap van de langstlevende ouder.

Rente over vordering uitbetaald na overlijden

Over de vordering van kinderen op de langstlevende ouder moet rente worden betaald als de wettelijke rente hoger is dan 6%. Hierbij gelden de volgende voorwaarden:

• De rente wordt betaald door de langstlevende ouder en jaarlijks berekend over de oorspronkelijke vordering

• De rente wordt niet direct uitbetaald, maar bijgeschreven bij de vordering

• De betaling van zowel de vordering als de rente vindt pas plaats bij het overlijden van de langstlevende ouder 

Goed om te weten: in 2026 is de wettelijke rente verlaagd naar 6%. Hierdoor hoeft er in 2026 geen rente te worden betaald over de vorderingen van kinderen op de langstlevende ouder.

Afwikkeling van de nalatenschap: hoe werkt dat?

De afwikkeling van een erfenis kan complex zijn. Dat komt omdat de nalatenschap kan bestaan uit onder meer:

• Bank- en spaartegoeden

• Effecten en beleggingen

• Onroerend goed

• Persoonlijke bezittingen

• Schulden

Bank- en spaartegoeden

Bij gezamenlijke bankrekeningen telt niet altijd het volledige saldo mee voor de nalatenschap, maar soms slechts de helft of alleen het geld dat door de overledene is gestort.

Effecten en beleggingen

De waarde van effecten en beleggingen wordt vastgesteld op het moment van overlijden. Op basis hiervan wordt ook de erfbelasting berekend. Latere waardeveranderingen hebben geen invloed op de erfbelasting.

Onroerend goed

Naast het eventuele koophuis vallen ook andere onroerende zaken zoals verhuurde panden of vakantiewoningen in de nalatenschap. In de meeste gevallen vertegenwoordigt het koophuis het grootste deel van de erfenis.

Persoonlijke bezittingen

Denk bij persoonlijke bezittingen aan inboedel, sieraden, voertuigen en andere waardevolle spullen. Bij een erfenis is het verstandig om een complete boedelbeschrijving te maken van alle persoonlijke bezittingen.

Schulden

Denk bij schulden aan een resterende hypotheekschuld, persoonlijke leningen, creditcardschulden, openstaande facturen en belastingschulden. Schuldeisers als de Belastingdienst en uitvaartondernemer moeten als eerste worden uitbetaald.

Geërfde woning verkopen en verdelen

Omdat een huis meestal het grootste deel van de erfenis vertegenwoordigt, is het belangrijk om de verdeling hiervan goed te regelen. Je hebt drie mogelijkheden met een geërfd huis:

• Het huis verkopen en de opbrengst verdelen

• Eén erfgenaam koopt de anderen uit

• Het huis verhuren en de inkomsten delen

Het huis verkopen en de opbrengst verdelen

Het huis verkopen en de opbrengst verdelen kan pas als de langstlevende ouder is overleden. Tot die tijd hebben de kinderen een vordering op hun erfdeel - dus ook op een deel van het huis - maar kan de ouder gewoon in het huis blijven wonen.

Na het overlijden van de langstlevende ouder kunnen de kinderen het huis verkopen. Aan te raden is om dan een gratis waardebepaling te laten doen door een makelaar. Dit geeft inzicht in de actuele verkoopwaarde en voorkomt een te lage verkoopprijs.

Eén erfgenaam koopt de anderen uit

Wil één van de kinderen in het huis wonen? Dan moeten de andere erfgenamen worden uitgekocht. Dit kan via een hypotheek of een familiebank constructie waarbij broers en zussen het andere kind geld lenen.

Bij uitkoop moet hoe dan ook de waarde van het huis worden bepaald, bijvoorbeeld via een taxatie door een makelaar-taxateur. Meestal kiezen de erfgenamen de makelaar-taxateur samen in goed overleg.

Het huis verhuren en de inkomsten delen

Een andere optie is om het huis te verhuren en de inkomsten te delen. Niet alleen brengt dit werk met zich mee, maar ook is verhuur in 2026 door de Wet betaalbare huur financieel minder aantrekkelijk geworden. 

Verkoop van het huis heeft daarom de voorkeur van veel erfgenamen. Wel is voor verkoop toestemming nodig van alle erfgenamen. Weigert iemand? Dan kunnen de andere erfgenamen naar de rechter stappen.

Hoeveel erfbelasting betaalt elk kind?

Elk kind van de overledene heeft in 2026 een vrijstelling van €26.230. Over het bedrag daarboven betaalt het kind 10% erfbelasting (tot €158.669). Vanaf €158.669 bedraagt de erfbelasting 20% over het eigen deel van de erfenis. 

Wat te doen bij onenigheid over de erfenis?

Helaas komt onenigheid over de erfenisverdeling vaak voor. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals:

• Een onduidelijk of ontbrekend testament

• Ongelijke verdeling van bezittingen

• Emotionele waarde van spullen

• Zakelijke geschillen binnen de familie

• Geen contact meer tussen broers en zussen

Bij onenigheid is het belangrijk om met de andere erfgenamen te blijven communiceren. Probeer begrip te tonen voor elkaars gevoelens en standpunten. Hierbij kan het helpen om een bemiddelaar zoals een mediator in te schakelen.

Kun je een erfenis verdelen zonder notaris?

Je kunt een erfenis verdelen zonder notaris, maar wel gelden er voorwaarden:

• Alle erfgenamen moeten het eens zijn over de verdeling en willen tekenen

• Er mag geen koophuis of BV-aandelen in de erfenis zitten

• Er mogen geen minderjarige erfgenamen of personen onder curatele zijn

Het is verstandig om alle afspraken over de verdeling schriftelijk vast te leggen. Maak samen een lijst van alle bezittingen en schulden. Dit staat ook wel bekend als de boedelbeschrijving.

Wat is het erfrecht van broers en zussen?

Heeft de overledene geen testament opgesteld en ook geen partner of kinderen? Dan komt de tweede groep erfgenamen in aanmerking voor de erfenis. Tot deze groep behoren naast de ouders ook eventuele broers en zussen van de overledene.

Ouders hebben elk altijd recht op een kwart van de erfenis. Het overige deel wordt gelijk verdeeld tussen de broers en zussen. In de meeste gevallen zijn de ouders echter al overleden, tenzij de erflater zelf op jonge leeftijd overlijdt.

Hoeveel erfbelasting betaal je als broer of zus?

Voor broers en zussen gelden minder gunstige vrijstellingen en erfbelastingtarieven dan voor partners en kinderen. Dat komt omdat zij in een minder nauwe financiële relatie tot de overledene staan en meestal een eigen leven hebben opgebouwd.

De vrijstelling voor broers en zussen bedraagt in 2026 €2.769. Zij betalen 30% erfbelasting over het bedrag tussen deze vrijstelling en €158.669 en 40% over alles wat daarboven komt.

Wat als er geen contact was?

Ook als je geen contact had met je overleden en ongetrouwde broer of zus, kun je erfgenaam zijn als er geen testament is. De wet kijkt namelijk alleen naar de familierelatie, niet naar de persoonlijke band.

Is er wel een testament? Dan heb je geen recht op de erfenis als je niet in het testament wordt genoemd. Anders dan kinderen hebben broers en zussen namelijk geen recht op een minimaal deel van de erfenis (geen legitieme portie).

Bij twijfel over eventuele schulden van de overledene kun je de erfenis beneficiair aanvaarden. Je kunt een erfenis ook weigeren als je deze niet wilt aanvaarden. Dit moet je wel officieel regelen via de notaris.